Gaśnice są podstawowym sprzętem przeciwpożarowym obecnym w każdym budynku, zarówno mieszkalnym, jak i użyteczności publicznej czy przemysłowym. Ich skuteczność zależy nie tylko od jakości wykonania, ale także od prawidłowego użytkowania i regularnych przeglądów technicznych. Państwowa Straż Pożarna podczas kontroli obiektów zwraca szczególną uwagę na stan gaśnic, ponieważ są one pierwszą linią obrony w przypadku zagrożenia. Warto więc wiedzieć, jakie niezgodności są najczęściej wykrywane i jak im zapobiegać.
Obowiązek przeglądów i konserwacji
Zgodnie z przepisami każda gaśnica powinna być poddawana przeglądowi co najmniej raz w roku, a dodatkowo konserwacji zgodnie z wytycznymi producenta. Wymóg ten wynika z Polskich Norm i Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. Nadzór techniczny zapewnia, że urządzenia będą sprawne w chwili zagrożenia. Brak regularnych kontroli to jedna z pierwszych niezgodności, które odnotowują inspektorzy PSP.
Brak aktualnych oznaczeń
Podczas przeglądu każda gaśnica powinna zostać oznaczona etykietą serwisową z datą ostatniej i kolejnej kontroli. Brak takiej etykiety lub widocznych wpisów w dokumentacji to jedno z najczęstszych uchybień. Strażacy podkreślają, że nawet sprawna technicznie gaśnica bez potwierdzonego przeglądu traktowana jest jako niezgodna z przepisami. Oznaczenie jest dowodem na to, że urządzenie zostało sprawdzone przez uprawnionego serwisanta.
Niewłaściwa lokalizacja sprzętu
Kolejną grupą problemów są kwestie związane z lokalizacją. Gaśnice muszą być umieszczone w miejscach łatwo dostępnych, dobrze oznakowanych i widocznych. PSP często stwierdza, że urządzenia są zastawione meblami, schowane w szafkach lub umieszczone zbyt wysoko. Utrudnia to szybkie użycie w chwili pożaru i stanowi poważne naruszenie zasad bezpieczeństwa. Przepisy wskazują również minimalne odległości między punktami rozmieszczenia gaśnic oraz ich liczbę w zależności od powierzchni i przeznaczenia obiektu.
Uszkodzenia mechaniczne
Podczas przeglądów strażacy zwracają uwagę na stan fizyczny urządzeń. Wgniecenia, ślady korozji, pęknięte uchwyty czy uszkodzone węże dyskwalifikują gaśnicę z dalszej eksploatacji. Nawet drobne uszkodzenie może w sytuacji pożaru doprowadzić do niesprawności sprzętu. Częstym problemem są również braki plomby zabezpieczającej lub uszkodzone zawleczki, co wskazuje na ingerencję w urządzenie.
Niewłaściwe ciśnienie w gaśnicy
Gaśnice ciśnieniowe wyposażone są w manometry wskazujące poziom ciśnienia. Wskaźnik powinien znajdować się w polu zielonym, które oznacza gotowość do użycia. Zbyt niskie lub zbyt wysokie ciśnienie to jedno z najczęściej wykrywanych uchybień. Przyczyną może być nieszczelność, starzenie się materiałów lub brak regularnej konserwacji. W takim przypadku gaśnica powinna zostać natychmiast wyłączona z użytku i przekazana do serwisu.
Gaśnice nieodpowiednie do zagrożeń
Straż pożarna podczas kontroli ocenia nie tylko stan techniczny, ale także dobór gaśnic do charakteru obiektu. Częstym błędem jest stosowanie gaśnic proszkowych tam, gdzie wymagane są urządzenia śniegowe lub wodne. W serwerowniach czy pomieszczeniach z elektroniką proszek może wyrządzić większe szkody niż sam ogień. Niezgodność rodzaju gaśnicy z przeznaczeniem pomieszczenia traktowana jest jako poważne naruszenie przepisów.
Brak zgodności z wymaganiami CNBOP
Każda gaśnica stosowana w Polsce powinna posiadać świadectwo dopuszczenia wydane przez CNBOP. Podczas kontroli PSP weryfikuje obecność odpowiednich oznaczeń i certyfikatów. Użytkowanie gaśnic bez dopuszczeń jest równoznaczne z naruszeniem prawa i może skutkować konsekwencjami finansowymi oraz administracyjnymi dla właściciela obiektu.
Niewystarczająca liczba gaśnic
Oprócz jakości sprzętu istotna jest również jego ilość. PSP często wskazuje na brak odpowiedniej liczby gaśnic w stosunku do powierzchni użytkowej obiektu. Normy jasno określają minimalne wymagania, na przykład jedna gaśnica na każde 100 m² chronionej powierzchni. Zbyt mała liczba urządzeń ogranicza możliwość skutecznej reakcji w chwili pożaru.
Brak przeszkolenia personelu
Choć kontrola PSP dotyczy przede wszystkim sprzętu, niejednokrotnie strażacy sprawdzają także, czy pracownicy wiedzą, jak korzystać z gaśnic. Brak szkoleń z zakresu ochrony przeciwpożarowej i ewakuacji jest dodatkową niezgodnością, która pojawia się w protokołach pokontrolnych. Gaśnica niesprawna lub niewłaściwie użyta nie spełni swojej roli, dlatego tak ważne jest łączenie przeglądów technicznych z edukacją użytkowników.
Jak zapobiegać niezgodnościom
Najlepszym sposobem na uniknięcie problemów podczas kontroli PSP jest systematyczne przestrzeganie harmonogramu przeglądów oraz korzystanie z usług certyfikowanych serwisów. Profesjonalna obsługa zapewni nie tylko sprawdzenie gaśnic, ale także doradztwo w zakresie ich rozmieszczenia i doboru. Dobrą praktyką jest prowadzenie dokumentacji zawierającej daty przeglądów, wyniki testów i zalecenia serwisowe. Dzięki temu administrator budynku zyskuje pełną kontrolę nad stanem zabezpieczeń przeciwpożarowych.